Christian Friedrich Ruppe werd geboren te Salzungen in Thüringen in 1753, waar zijn vader niet alleen hoeden-fabrikant was, maar ook orgelbouwer en tevens organist van de kerk in Wildprechtsrode, in Saksen. In 1787 werd hij ingeschreven in het album van de Leidse Universiteit en was tot aan zijn overlijden organist van de Lutherse kerk in Leiden. De curatoren van de universiteit benoemden hem in 1790 tot universiteits-kapelmeester. In 1808 werd hij belast met het geven van onderwijs in muziektheorie aan de hogeschool en in 1816 volgde op voordracht van Koning Willem I zijn aanstelling tot lector in de toonkunst, waardoor hij een plaats kreeg op de series lectionum. 
Christian Friedrich Ruppe schreef een groot aantal kerkelijke en wereldlijke werken voor koor, klavecimbel, piano en orgel. Vaak liet hij daarbij een fluit, viool of cello meespelen. Hij overleed in Leiden in 1826 en werd begraven in Katwijk. Veel van zijn werken schreef Ruppe voor "Orgue ou Piano Forte".

OPUS

WERK

DATUM

ORGANIST~~~

10

1799

Dix-Huit Pièces pour Orgue ou Piano-Forte

1. Preludio (Lento Grave) in C

30-7-2011 

Ad van Pelt 

2.

3. Andante in F

30-7-2011 

Ad van Pelt 

4. Rondo Allegretto in C

6-8-2011 

Ad van Pelt 

5. Largo con Espressione in G

30-7-2011 

Ad van Pelt 

6. Presto ma non Troppo in G

30-7-2011 

Ad van Pelt 

7. Allegro con Spirito in Bes

30-7-2011 

Ad van Pelt 

8. Adagio Doloroso in Es

30-7-2011 

Ad van Pelt 

9. Rondo Allegretto in Bes

30-7-2011 

Ad van Pelt 

10. Andantino in e

11. Menuetto Grazioso in E

12. Marche Maestoso in F

13. Aria (Adagio un poco Andante) in Bes

14. Andante Pastorelle in F

15. Largo Grave in d

16. Fuga (Allegro) in D

7-8-2010

Ad van Pelt

17. Romance Larghetto in A

18. Finale (Rondo Allegro) in D

30-7-2011 

Ad van Pelt 

23

1815

La Grande Bataille de Waterloo

18-7-2009

Ad van Pelt

Orgel- of klavierwerken van Ruppe zonder Opusnummer:

1802

XLV Praeludia en CCLXXVI interludia in alle gebruikelijke kerktoonen;
geschikt voor de melodiën van de hervormde psalmen en gezangen,
als ook van de luthersche psalmen en liederen, insgelijks van den
gregoriaanschen zang der roomsche kerk: nevens IV kleine en gemakkelijke fuga's

Fuga 1 in G - Allegro moderato

Fuga 2 in F - Vivace

Fuga 3 in Bes - Allegro con spirito

Fuga 4 in C - Allegro maestoso

Niet
bekend

Concert voor Orgel of Piano-Forte

gereserveerd 

Ad van Pelt 

1

1777  

Quatre sonates pour le clavecin avec l'accompagnement d'un violon

2

1779

Six sonates pour le clavecin ou le piano-forte avec l’accompagnement d’un violon et violoncello

3

1781

Six divertissements pour le clavecin ou piano-forte avec l’accompagnement d’un violon

4

1785

Trois sonates pour le clavecin ou piano-forte avec l’accompagnement d’un violon et violoncello

5

1785

Trois sonates à quatre mains pour le clavecin ou piano-forte

6

1784

Huit sonatines pour le clavecin ou piano-forte avec l’accompagnement d’un violon
à l’usage des commençans

7

1787

Neuf sonatines pour le clavecin ou piano-forte avec l’accompagnement d’un violon
à l’usage des commençans

8

1790

Trois sonates pour le clavecin ou piano-forte avec l’accompagnement d’un violon

9

1790

Douzes sonatines pour le clavecin ou piano-forte avec l’accompagnement d’un violon
à l’usage des commençans

11

1800

Trois Sonates pour le clavecin ou pianoforte avec l’accompagnement d’une flûte ou violon

13

1805

Premières lecons pour apprendre le piano-forte consistant en six sonatines très faciles,
don’t la sixième et à quatre mains à l’usage des commençans

14

1808

Trois sonates pour le piano-forte aves accompagnement d’un flûte ou violon et violoncello ad libitum

15

1808

Chasse pour le piano

16

1809

Sonates à quatre mains pour le piano-forte

17

1809

Trois ballets caractéristique pour le piano-forte

18

1810

Sonate pour le piano avec l’accompagnement de flûte et violoncello

20

1812

Ouverture turque pour le piano-forte avec l’accompagnement d ún violon, violoncello
et tambour ou contre-basse

21

1813

Thème avec variations pour le piano-forte

22

1814

Trois sonates faciles et progressives pour le piano-forte aves accompagnement de flûte ou de violon

24

1816

La paix universelle, conclude à Paris le 20 novembre 1815, entre les puissances allies et La France, pièce caractéristique pour le piano-forte

25

1818

Sonate pour le piano-forte avec accompagnement de flûte ou violon et violoncelle

26

1818

Sonate pour le piano-forte avec accompagnement de violon et violoncello

27

1819

Sonate pour le piano avec l’accompagnement de violon et violoncello

28

1820

Ouverture tartare pour le piano-forte aves l’accompagnement de violon et violoncello

29

1820

Thème avec huit variations pour le piano-forte

30

1820

Potpourri pour le piano

31

1820

Six serenades pour le piano-forte appropriées pour apprendre l’esprit ou l’expression de la musique

32

1822

La métamorphose, ou le changement des chenilles en papillons,
fantasie pour le piano-forte avec accompagnement de flute ou violon

33

1823

Twaalf stukjes uit de gedichtjes voor kinderen op muzijk gebragt voor den zang en piano-forte

34

1825

Ouverture greque pour le paino-forte

35

1826

Io vivat, air favori, varié pour le pianoforte

36

1826

Tien stukjes uit de gedichtjes voor kinderen op muzijk gebragt voor den zang en piano-fort

Christiaan Friedrich Ruppe - La Grande Bataille de Waterloo, opus 23 (1815)

Een uniek werk dat niet in een moderne editie verkrijgbaar is !

De titelpagina geeft de volgende tekst weer: 
De Grote Slag bij Waterloo of de Belle Alliance (historisch feit). Gecomponeerd voor de pianoforte, en nederig opgedragen aan Zijne Koninklijke Hoogheid de Prins van Oranje, Erfprins van het Koninkrijk der Nederlanden door zijn gehoorzame en toegewijde dienaar C.F. Ruppe, kapelmeester van de Universiteit te Leiden – Opus 23 – Prijs fl. 2,10 – te Leiden bij de auteur. Geregistreerd en ondergebracht bij de Koninklijke Bibliotheek. De auteur erkent alleen de exemplaren die door hem zijn gesigneerd.
Chr. Fr. Ruppe

Hoewel op de titelpagina van dit werk niet vermeld staat dat het ook op orgel gespeeld kan worden, is het beslist gerechtvaardigd om dit werk zo uit te voeren. We weten dat dergelijke stukken ook vaak op orgel werden uitgevoerd. Ook in het recente verleden maakte Jan Jongepier (in 1997) een opname op het orgel van de Buurkerk te Utrecht van een vergelijkbaar stuk, namelijk "Die Schlacht von Waterloo… ein historisches Tongemählde für das Piano Forté Opus 43" van J.W. von Wilms. 

We keren in gedachten terug naar het jaar 1815. Op 18 juni 1815 vond even ten zuiden van Brussel de slag bij Waterloo plaats. Tijdens deze veldslag werden de Franse troepen van Napoleon Bonaparte definitief verslagen door de Geallieerden die voor de zevende maal een coalitie gevormd hadden, bestaande uit troepen die o.a. afkomstig waren uit het Verenigd Koninkrijk, Pruisen, de Nederlanden, Hannover, Brunswijk en Nassau onder leiding van Lord Wellington en de oude generaal Blücher. De Geallieerden beschikten gezamenlijk over een troepensterkte van 115.000 man waarvan er bij de slag 22.000 gedood of gewond raakten tijdens deze uitzonderlijk grootschalige veldslag. De Fransen beschikten over 73.000 man waarvan 25.000 man in de dikke modder van de slagvelden gedood of gewond werden. Napoleon keerde op 21 juni 1815 ontredderd naar Parijs terug. Daar gaf hij zich over aan de Engelsen en werd verbannen naar het eiland St. Helena, alwaar de Franse dictator overleed op 5 mei 1821. 
In de Nederlanden had Napoleon veel verdriet aangericht. De bevolking leed zwaar onder de Franse onderdrukking. Zo werden bijvoorbeeld zeer veel mannen gedwongen om de legers van Napoleon te versterken en onder meer deel te nemen aan Napoleons rampzalige veldtocht naar Rusland. Helaas keerden vele tienduizenden van die veldtocht niet meer terug. Het grote verdriet vanwege al deze gesneuvelde vaders en zonen maakte dat de Nederlanders brandden van verlangen om bevrijd te worden van het juk van Napoleon. Uiteraard waren de burgers in de Nederlanden heel dankbaar voor deze overwinning.  
Men vierde vanaf 1815 jaarlijks een feestelijke "Waterloodag". Tot het eind van de 19e eeuw werd deze dag als Nationale Feestdag gevierd. Men kreeg vrij van het werk en er werden, vooral in het Noorden van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, optochten, concerten en feesten georganiseerd. Vanaf 5 mei 1946 kwam de Bevrijdingsdag daarvoor in de plaats. Tijdens de viering van de zgn. “Waterloodag” luisterden velen graag naar een uitvoering van muziekstukken zoals deze "Grande Bataille de Waterloo ou de la Belle-Alliance".  
In dit werk wordt in geuren en kleuren de slag bij Waterloo in grote muzikale taferelen naverteld. - In die tijd was oorlog voeren vooral ook een kwestie van eer en roeping. Dat alles werd door Christian Friedrich Ruppe voorzien van de juiste melodieën om de Fransen, de Engelsen, de Pruisen en de Nederlanden van elkaar te kunnen onderscheiden. Het zal u opvallen dat deze muziek soms vrolijk en heldhaftig klinkt, zoals men dat 200 jaar geleden passend vond. Met grootse meeslepende gebaren en welluidende instrumentale recitatieven wordt het verhalende karakter onderbouwd. Tenslotte horen we zelfs de kanonnen bulderen en horen we een muzikale weergave van de overwinning gevolgd door het Engelse volkslied en het hoera-gejuich van de Pruisen.

Nu gaan we luisteren naar een compositie die gehele ten onrechte lange tijd onder het stof gelegen heeft:

1. Trompetgeschal weerklinkt voor de Franse cavalerie te paard: “Opzadelen!” (melodie klinkt 2 x) 
2. Groot alarm bij de Franse troepen! De Franse generaal komt er aan! 
3. De soldaten bewapen zich.  
4. Tamboergeroffel van de Geallieerden. 
5. Begin van het kanonnenvuur.
6. Lord Wellington rijdt op zijn paard door de Engels-Hollandse linies.
7. Het gehele Franse leger komt aan in galop en stelt zich op….  
8. Het schieten begint….
9. Er volgt een aanval van de Franse cavalerie. Deze wordt afgeslagen door de troepen van de Geallieerden.
10. Een Schots Regiment, opgesteld in een Bataljon in carrévorm, valt aan en verslaat een regiment van Franse kurassiers
         (cavaleriesoldaten te paard) met een bajonet-charge : een charge met opgestoken bajonet.
11. De Prins van Oranje wordt omsingeld door Franse troepen en na een hevig gevecht vervolgens weer ontzet door zijn eigen troepen.
         Daarop werpt hij zijn onderscheidingen in het midden van zijn troepen neer.
12. De prins zegt: Eigenlijk hebben jullie die onderscheidingen allemaal verdiend!
13. Daarop volgt een luid applaus van zijn troepen.
14. Het Nederlandse volkslied weerklinkt (3 delen).
15. Men hoort het gekerm van de gewonden en de stervenden die de dood voor ogen hebben.
16. Er klinken trompetten, kanonnenvuur, en onophoudelijk geweervuur. 
17. Men hoort in de verte de kanonnen van de Pruisen, die de Fransen in de flank aanvallen.
18. De Franse reservisten stellen zich tegenover hen op, met de musici helemaal vooraan.   
19. Nu volgt de aanval van de Cavalerie van de Geallieerden.
20. De kanonnen van de Pruisen komen steeds dichterbij. Dit is het begin van de complete chaos.
21. De Prins van Oranje is gewond.
22. Nu volgt de totale aanval van de Geallieerden.
23. Steeds duidelijker tekent de nederlaag en overhaaste vlucht van de Fransen zich af. 
         Er wordt geschreeuwd: "Redden wie zich redden kan!" De algehele, afschuwelijke chaos is compleet.
         Napoleon Bonaparte vlucht in grote haast en weet te ontkomen.
24. Een heroïsch onderhoud tussen de Maarschalken Wellington en Blücher in de "Belle Alliance" dient zich aan. - Een Triomfmars volt.
25. Overwinningskreten van de Geallieerden alom - Het Engelse Volkslied klinkt - De Pruisische achtervolgers juichen massaal.

Vertaling van deze tekst uit het Frans door drs. Scheltine de Jong (2009), bewerking van de tekst door Erik Verbrugh

La Grande Bataille de Waterloo (opus 23) is tot nu toe door organist Ad van Pelt enkele malen uitgevoerd
- op 5 mei 2009 in de Petruskerk te Woerden, waarbij de tekst werd verteld door Erik Verbrugh.
- op 18 juli 2009 tijdens de Orgeltocht Noord-Holland in de St. Victorkerk te Obdam, de Sint Jans Geboortekerk te Hoogwoud en de Hervormde Kerk te Hoogwoud. De tekst werd gelezen door Gerda van Pelt.
- op 24 april 2010 in de Hervormde Kerk te Nieuwkoop. De tekst werd gelezen door Gerda van Pelt.
- op 4 juni 2010 in de Oude Kerk te Huizen. De tekst werd gelezen door Erik Verbrugh.